Grad Pirot

Crveni trg Pirot Srbija, Trg Pirot, Pirot Noću, grad Pirot Noću

Pirot je grad u jugoistočnoj Srbiji, blizu granice sa Bugarskom. Nekadašnje naselje Turres, iz trećeg veka, je danas grad Pirot. Ovaj grad prethodi prvim Slovenima, koji su ga nazvali Pirgos, a kroz vreme je imao i druge nazive.

Grad Pirot Srbija

Grad Pirot okružuju planine, a reke teku kroz njega. Tri jezera, Zavojsko, Krupac i Sukovo su u blizini. Grad je postao deo Srbije u 12. veku.

Istorija Pirota

Prvi podaci o ovoj lokaciji potiču iz trećeg veka ove ere. Govore o Pirotu kao tadašnjem gradu i tvrdjavi Mutacio Turess. Sama tvrdjava je imala zaštitničku ulogu obližnjeg važnog puta Via Militaris. Mnogo kasnije, u 13. veku, ovo mesto je dobilo naziv Pirgos, ime koje je dovelo do današnjeg naziva. U vreme Otomanske imperije nazvan je Pirot. Istorija Pirota i tvrdjave u Pirotu je oduvek bila nerazdvojiva.

Šta videti u Pirotu

Momčilov grad ili Kale je srednjevekovna tvrdjava u Pirotu. Ostaci rimskog Turres naselja će biti uskoro obnovljeni, konzervirani, i otvoreni za javnost. Ranohrišćanska bazilika je iz 5.veka. Zajedno sa ostacima grada Turresa formira iz Vizantije čini jedinstven istorijski i arheološki kompleks. Okruženi su prirodom.

Obavezne atrakcije su još i Stara planina, kao jedan od bisera prirode u Evropi. Odmaralište Temac na reci Temšici, Poganovo i Sukovo manastiri, Zavojsko, Sukovao i Krupac jezero, crkva u pećini u Rsovcima. Ona je udaljena oko 22 kilometara od Pirota. Svakako su tu i tradicionalni zanatski proizvodi.

Pirotski ćilim je još jedan od etno proizvoda koji je karakterističan za lokalneproizvodjače- Oniproizvode jedinstven i svetski poznat proizvod. Poseban je jer predstavlja ručni rad sa dva dentična lica, što ga čini jedinstvenim u svetu. Može biti proizveden u svim obicima i veličinama, sa različitim šarama na njemu. Pirotski ćilim je često korišćen kao vredan poklon, u privatnim posetama. Čak i u zvaničnim državnim.

Legenda o Momčilovoj tvrdjavi i Pirot

O Momčilovoj tvrdjavi se ne zna mnogo. U poslednje vreme se otkriva dosta toga. Sama tvrdjava je dobila naziv „Momčilova“ po vojvodi Momčilu. O njemu ima jako malo podataka. Smatralo se da ima naše poreklo, i da je naš. Pretpostavljalo se da je živeo u 14. veku, i poginuo 1345. godine. Po narodnoj legendi, njega su ubili njegova žena i njen ljubavnik, turski aga. O ovoj kontraverznoj istorijskoj lčnosti, Momčilu, ne pričamo samo mi da je naš junak. Već i narodi okolnih država. Samim novim činjenicama, pitanje je da li se Kale može i dalje nazivati Momčilov grad.

Takodje se smatralo da je samu tvrdjavu sazidao on. Ta tvrdnja je pobijena novijim istraživanjima. Naime, ustanovljeno je da je došlo do velike greške. Sam grad je nastao u drugoj polovini 14. veka. pa se samim tim smatra da nije bilo moguće da ga je on sagradio. Time, ova priča odlazi u legendu.

Po drugoj teoriji, sam grad je bio odbrambenog karaktera u tadašnjoj srpskoj teritoriji. Izgradio ga je knez Lazar. Barem najstariji deo, koji se naziva Gornji grad. U tom delu tvrdjave je bio smesten administrativni i vojni deo uprave grada Pirota. Kasnijom dogradnjom je tvrdjava uvećana. Lazarev sin, Stefan, je dogradio srednji deo tvrdjave tj. Srednji grad. Konačni izgled su dale Osmanlije u 18. veku izgradnjom Donjeg grada. Samu tvrdjavu možete videti i u 3D varijanti na ovom linku.

Sarlah brdo pored centra Pirota i Stare planine

Sarlah brdo se nalazi pored centra Pirota, u Srbiji. Takodje i u blizini Stare planine. Mnoge legende iz ovog dela Srbije su vezane za ovo brdo. Većinom su legende o skrivenom blagu. To blago o kome pričaju legende, je zakopano u pećinama na ovoj lokaciji, Sarlah brda. Možete sami posetiti te pećine, i probati da ga nadjete sami. Svakako, uvek je potrebno da ste u pratnji stručnog vodiča, ili idete na svoj rizik.

Osim ovog, postoji još par otkrića iz tog doba. Tvrdjava, bazilika, novac, i keramičke činije iz 4. veka su takodje pronadjene. Sarlah se smatra kao predgradje antičkog Pirota, u to vreme Turresa. Sva arheolloška iskopavanja dokazuju da je nekadašnji Pirot, Turres, imao mnogo veći značaj u ta davna vremena. Na Sarlah brdu se nalazio deo Via Millitaris puta.

Pirot i pirotski ćilim, veza kroz vekove

Pirotski cilim Srbija, crveni pirotski cilim, cilim ravljen u pirotu, narodna umetnost pirot
Pirotski cilim

Pirotski ćilim je jedan od narodnih zanatskih proizvoda, koji je karakterističan za lokalne proizvodjače. Ovi starinski proizvodi koji se ručno tkaju su prvi put pomenuti u zapisima 1565. godine. Njihov kuriozitenti proizvod postaje svetski poznat proizvod. Specifican je zato što ima dva identična lica, i kao takav je jedinstven u svetu. Može biti proizveden u svim velicinama i oblicima, sa različitim šarama i prugama. Pirotski ćilim se često u prošlosti davao na poklon u vaznim politickim ili privatnim posetama.

Na ovaj zanat su Piroćanci jako ponosni. Sa svim pravom. Ovo je jedan od zanata koji se održao jako dugo, i prenosio sa kolena na koleno u svakoj kući. Nešto po čemu je pirotski ćilim karakterističan su potpuno jednake strane i šare koje su geometrijskog oblika. Te šare se nazivaju venci, grozdovi, bombe i gugtće na direci. Na gornjoj slici se može videti tipičan ćilim pravljen u Pirotu, sa svim raznolikim bojama i šarama. Poklanjao se u lepim prilikama i sa dobrim željama. Sa željom za sreću, dug život, protiv uroka i sl.

Zanatstvo u Pirotu

Pravljenje nakita od strane lokalaca je zastupljeno jos iz srednjeg veka do danas. Lokalne zanatlije to proizvode vekovima. Dekoracije na maramicama i šalovima, kao i broševi su proizvodi koji Vam mogu biti zanimljivi od lokalnih proizvodjača. Nacionalna jela iz ovog kraja su takodje jedna od atrakcija.

Tu svakako račnamo kačkavalj i peglanu kobasicu. Toliko su popularni u Srbiji da se mogu smatrati i simbolima ovog kraja, isto koliko i manastiri ili tvrdjava. Sve ovo se proizvodi vekovima u predelima oko Pirota. Na staroj palnina, koaj predstavlja nacionalni park, kačkavalj i peglana kobasica se proivode od 17. veka pa do danas.

Na kraju, za ovo se bože reći da je zdrava hrana. Lokalni kačkavalj se proizvodi od ovčijeg ili kravljeg mleka, čistog ili mešanog. Peglana kobasica se jos skraćeno naziva peglana. Pravi se od najboljeg mesa i začina, kozijeg, jarećeg ili telećeg mesa. Ove vrste mesa, pa i sama kobasica zbog toga, smatraju se za vrste sa manje masnoće. A sama peglana kobasica za organsku hranu.

Peglana kobasica, Pirotska kobasica, hrana iz Pirotai okoline
Specijalitet iz Pirota i okoline, peglana kobasica

Pored ovih fenomenalnih pirotskih kobasica, ovaj kraj se bavi i proizvodnjom jednih od najboljih mlečnih proizvoda na svetu koje možete jesti. Za to su zaslužni tradicija i mleko iz okoline grada. U ovom delu srbije, pored Pirota, nalazi se i Stara planina, sa svojim selima, čistom prirodom i i prelepim turističkim atrakcijama. U tim selima i takvoj prirodi, dosta stanovnika se po selima bavi stočarstvom i proizvodnjom mleka i mlečnih proizvoda. Ili možete posetiti sela koja nećete moći da zaboravite, kao što su Rsovac i Gostuša.

Pirotski muzej Ponišavlja

Pirotski muzej, ili kuća Malog Riste, Muzej ponišavlja se nalazi u kući iz starog vermena Pirota, sagradjenoj u 1848. godine. Kuća je prvobitno bila vlasništvo tadašnjeg trgovca Hriste Jovanovića. Sama zgrada je izgradjena i danas ima izgled kuće iz tog doba. To je bila porodična kuća pre nego je postala muzej.

Od 1958. godine je pod zaštitom države. Od 1979. godine je spomenik od izuzetnog značaja. Možete posetiti ovaj muzej n alokaciji u Pirotu, na adresi Nikole Pašića 49. Kontakt telefoni su +38110313850 i +381102100850. Radno vreme je od 8 do 15 časova radnim danima. Subotom možete posetiti ovaj muzej u vremenu od 9 do 14:30. Nedeljkom je moguća poseta samo u unapred zakazanim terminima.

Kako doći do Pirota?

Ako ste zainteresovani da dodjete u ovaj grad na jugoistoku Srbije, gde se nalazi nekadašnji Tigar, a današnji Michelin, to možete ovako. naravno, uvek je pravo pitanje odakle krećete 🙂 Svakako, dva glavna pravca, ako idete autobusom su Niš i Sofija (Bugarska). Iz Sofije imate dva polaska dnevno, svakog dana. Iz Niša imate mnogo više polazaka, pa svakako preporučujem taj pravac.

Železnicom možete do Niša bez problema. Takodje, možete od Sofije do Dimitrovgrada, a odatle promenite voz do Pirota. Drumskim prevozom možete i automobilom. Auto putem, što je i najbrža varijanta. Svakako možete upotrebiti mapu na dru strane za pomoć oko doaska i odlaska.


Šta videti oko Pirota možete pogledati na Okolina Pirota. Takodje, u manjoj ili većoj blizini Pirota se nalaze drugi veći gradovi ovog dela Srbije Nis, Prokuplje, Zajecar, Leskovac and Vranje.


Temperatura Pirot, meseci prosek temperature za godinu dana u Pirotu, temperatura po mesecima Pirot
Prosečna temperatura u Pirotu po mesecima

Kontaktirajte nas



Header photo by SerbLazarCC BY-SA 4.0 ; Pirot rug photo by OrjenTemplate:Pavle CikovacCC BY-SA 3.0

Оставите одговор

Ваша адреса е-поште неће бити објављена. Неопходна поља су означена *

Translate »